Hinimok ni Raul Montemayor, national manager ng Federation of Free Farmers (FFF), ang Senado na imbestigahan kung sino ang tunay na responsable sa tangkang pagpupuslit ng bigas mula Vietnam na nagkakahalaga ng P395 milyon, kabilang ang umano’y ugnayan ni Agriculture Secretary Francisco Tiu Laurel Jr. sa kumpanyang sangkot sa shipment.
Sainabi ni Montemayor na bagama’t nasa 12,000 hanggang 15,000 tonelada lamang ang umano’y sangkot na smuggled rice kumpara sa humigit-kumulang 400,000 toneladang inaangkat na bigas, higit na nakababahala ang posibleng koneksiyon ng Planters Products Foundation Incorporated (PPFI) sa pamahalaan.
Ayon kay Montemayor, umano’y pag-aari ni Laurel ang 80 porsiyento ng shares ng kumpanya at may impluwensiya rin siya sa pagpili ng mga miyembro ng board of directors. Dahil dito, nais ng grupo na matukoy kung may kinalaman ang naturang ugnayan sa pagkuha ng mga import permit, lalo na’t naging pinakamalaking importer umano ng bigas ang PPFI ngayong taon.
Dapat ding siyasatin kung paano nakakuha ng mga kinakailangang pahintulot ang kumpanya, gayong ang Bureau of Plant Industry (BPI), na nasa ilalim ng Department of Agriculture (DA), ang nangangasiwa sa pagbibigay ng mga permit para sa pag-aangkat ng mga produktong agrikultural.
Binanggit din ni Montemayor ang mayroong paglabag na may kaugnayan sa shipment. paso na umano ang Sanitary and Phytosanitary Import Clearance (SPSIC) ng kargamento.
Samantala, iniulat na iniutos umano ni Laurel sa Bureau of Customs (BOC) na harangin ang barkong may kargang bigas. Sinubukan umanong umalis ng barko ngunit nahabol ito ng Philippine Coast Guard at pinabalik sa Davao. Mayroon na rin umanong seizure order ang BOC upang kumpiskahin ang shipment.
Gayunman, kailangan pang beripikahin ang magkakaibang ulat tungkol sa insidente, kabilang ang alegasyong nais lamang ng PPFI na ibalik sa Vietnam ang kargamento ngunit nagpatuloy ang BOC sa pagharang sa barko. Mahalaga ring matukoy kung ano talaga ang nangyari at kung sino ang dapat managot sa mga posibleng paglabag.
Para kay Montemayor, kuwestiyonable kung bakit magkakaroon pa ng tangkang pagpupuslit ng bigas gayong pinahihintulutan ng Rice Tariffication Law ang mga pribadong negosyante na mag-angkat nito, alinsunod sa mga umiiral na regulasyon. Aniya, dapat linawin kung bakit kinailangan pang dumaan sa umano’y ilegal na paraan gayong bukas naman sa pribadong sektor ang pag-aangkat ng bigas.
Ipinaliwanag din niya na sa ilalim ng umiiral na batas, ang pamahalaan ay bumibili ng palay mula sa mga lokal na magsasaka upang mapanatili ang buffer stock ng bansa. Dahil dito, dapat ding siyasatin kung may mga iregularidad sa proseso ng pag-aangkat at kung nagamit ang anumang koneksiyon sa pamahalaan upang mapadali ang pagkuha ng mga permit.
Inihayag ni Montemayor na plano ng kanilang grupo na magsampa ng mga reklamo laban sa mga personalidad na mapatutunayang may kaugnayan sa umano’y pagpupuslit ng bigas.
Binigyang-diin niya na kailangang matukoy ang tunay na responsable sa insidente, kabilang ang posibilidad na may mga opisyal ng pamahalaan na gumamit ng kanilang posisyon o impluwensiya upang mapadali ang pag-aangkat.
Sa ngayon, nangangailangan pa ng beripikasyon ang mga alegasyon tungkol sa pagmamay-ari ng PPFI, pagkuha nito ng mga import permit, umano’y pag-expire ng SPSIC, at mga pangyayaring nagresulta sa pagharang at pagkumpiska sa shipment. Mahalaga ring makuha ang panig ng kumpanya, ni Laurel, at ng mga kinauukulang ahensiya upang malinaw na matukoy ang mga pangyayari at posibleng pananagutan ng mga sangkot.
